5 gevaren van multitasken en 7 tips om beter te focussen

Multitasken maakt je trager. Bij werk dat aandacht vraagt doe je twee taken niet echt tegelijk: je wisselt, en elke wissel kost tijd, vooral bij complex werk. Wie vaak meerdere media tegelijk gebruikt, bleek in onderzoek gevoeliger voor afleiding en vergat vaker iets. Vaak je mail checken geeft meer stress. Werk daarom in blokken met één taak.

Wat is multitasken?

Multitasken is meerdere taken tegelijk doen, of snel tussen taken heen en weer springen. Bij werk dat je aandacht vraagt, komt het bijna altijd neer op dat laatste: je aandacht gaat steeds van de ene taak naar de andere.

Je ziet het in drie vormen:

• Echt twee dingen tegelijk doen, zoals muziek luisteren tijdens het werk of appen tijdens een vergadering.
• Heen en weer wisselen. Je werkt aan een offerte, checkt tussendoor je mail, beantwoordt een appje en gaat terug naar de offerte.
• Veel kleine taken snel na elkaar afwerken, zoals tien korte mails of vijf facturen. Lijken die taken op elkaar, dan wissel je nauwelijks.

Onderzoekers meten daarnaast mediamultitasken: hoe vaak iemand meerdere media tegelijk gebruikt, zoals tv kijken terwijl hij appt en door social media scrolt.

Wat zijn de gevaren van multitasken?

Onderzoek wijst op vijf gevaren: je verliest tijd bij elke wissel, juist moeilijk werk lijdt eronder, je wordt gevoeliger voor afleiding, je vergeet meer en je krijgt meer stress. Punt 1, 2 en 5 komen uit experimenten. Bij punt 3 en 4 is een verband gevonden, maar is nog niet bewezen wat oorzaak en wat gevolg is.

1. Je verliest tijd bij elke wissel

Elke keer dat je van taak wisselt, ben je even trager. In een onderzoek uit 2001 lieten Rubinstein, Meyer en Evans proefpersonen wisselen tussen taken, zoals geometrische figuren indelen en rekensommen maken. Wisselen kostte telkens extra tijd, vergeleken met dezelfde taak herhalen.

De onderzoekers verklaren dat met twee stappen in je hoofd. Eerst zet je je doel om naar de nieuwe taak, daarna activeer je de regels die bij die taak horen. Hoe groot het verlies is, hangt af van de taak, maar wie de hele dag wisselt, betaalt het steeds opnieuw.

2. Juist moeilijk werk lijdt eronder

Hoe ingewikkelder de taak, hoe meer tijd een wissel kost. In hetzelfde onderzoek groeiden de wisselkosten naarmate de regels van een taak complexer waren. Ze werden kleiner als proefpersonen vooraf een duidelijk signaal kregen welke taak er kwam.

Voor ondernemers is dat vervelend. Complex werk, zoals een offerte of een lastige klantmail, levert vaak het geld op, en juist dat werk lijdt het meest als je het tussen de appjes door doet.

3. Je wordt gevoeliger voor afleiding

Mensen die veel mediamultitasken, laten zich makkelijker afleiden. Ophir, Nass en Wagner vergeleken in een onderzoek uit 2009 zware en lichte mediamultitaskers, die ze selecteerden uit 262 studenten. De zware multitaskers hadden meer last van prikkels die er niet toe deden en van irrelevante dingen in hun geheugen.

In een test waarin ze tussen taken moesten wisselen, waren juist de zware multitaskers trager dan de lichte.

4. Je vergeet meer

Wie veel mediamultitaskt, is vaker even met zijn aandacht weg en onthoudt minder. Madore en collega’s publiceerden in 2020 in Nature een onderzoek bij 80 jongvolwassenen van 18 tot 26 jaar. Ze maten hersenactiviteit (EEG) en pupilgrootte tijdens een geheugentaak. Een aandachtsdip vlak voordat iemand iets moest herinneren, voorspelde dat het herinneren mislukte.

Deelnemers die meer mediamultitasken, hadden vaker aandachtsdips en scoorden lager op de geheugentaak.

5. Je krijgt meer stress

Steeds even je mail checken geeft meer stress dan dat op vaste momenten doen. Kostadin Kushlev en Elizabeth Dunn van de University of British Columbia lieten 124 volwassenen een week lang hun mail maar drie keer per dag checken, en een andere week zo vaak als ze wilden. In de week met drie vaste momenten hadden ze minder stress.

Makkelijk vonden de deelnemers het niet: volgens Kushlev hadden de meesten er moeite mee om hun mail maar een paar keer per dag te bekijken.

Is multitasken slecht voor je hersenen?

Dat is niet bewezen. De onderzoeken naar mediamultitasken vonden een verband met afleidbaarheid en vergeten, maar niet wat oorzaak is en wat gevolg. Misschien maakt veel multitasken je afleidbaarder, misschien gaan mensen die snel afgeleid zijn juist meer multitasken. Zowel Ophir als Madore noemen dat een vraag voor vervolgonderzoek.

Het effect van het wisselen zelf is beter onderbouwd: zolang je heen en weer springt, werk je trager, vooral aan moeilijke taken.

Waarom multitasken we toch de hele dag?

Omdat de werkdag erom vraagt. Mail, chat en vergaderingen onderbreken je zo vaak dat wisselen de standaard is geworden.

Microsoft analyseerde voor de Work Trend Index 2025 geanonimiseerde gebruiksdata van Microsoft 365. Bij de 20 procent gebruikers die de meeste berichten krijgen, komt er gemiddeld elke twee minuten een vergaderverzoek, mail of chatbericht binnen, zo’n 275 per dag. De helft van alle vergaderingen valt tussen 9 en 11 uur en tussen 13 en 15 uur, volgens het rapport de uren waarop veel mensen van nature het productiefst zijn. De meetdata komen niet van organisaties in de EU.

Als ondernemer heb je misschien geen collega’s in Teams, maar wel klanten die je via WhatsApp bereiken en een telefoon naast je toetsenbord. Wisselen voelt bovendien productief, want je bent de hele dag bezig en reageert overal snel op. Het belangrijke werk schiet daar alleen niet mee op.

Hoe stop je met multitasken?

Door je dag zo in te richten dat je minder hoeft te wisselen: werken in blokken met één taak, meldingen uit en berichten op vaste momenten.

1. Werk in blokken met één taak

Kies voor elk blok één taak met een duidelijk eind, zoals een offerte afmaken of een blogartikel schrijven. Zet het blok in je agenda alsof het een afspraak met een klant is, en doe in die tijd niets anders.

2. Zet meldingen uit en leg je telefoon weg

Wat je niet ziet of hoort, hoef je ook niet weg te filteren. Zet meldingen op je laptop uit, leg je telefoon in een andere kamer en blokkeer zo nodig websites die je afleiden, zoals nieuwssites of webshops.

3. Lees mail en berichten op vaste momenten

Begin met drie vaste momenten per dag, zoals in het onderzoek van Kushlev en Dunn. Laat klanten weten wanneer ze antwoord kunnen verwachten, dan weten zij waar ze aan toe zijn en hoef jij niet direct te reageren.

4. Bundel taken die op elkaar lijken

Doe al je facturen achter elkaar en daarna al je belletjes. Je blijft dan bij hetzelfde soort werk en wisselt minder vaak.

Zelf ververs ik sinds eind augustus 2026 elke dag tien artikelen op OptimaleGezondheid.com, gekozen op basis van wat Search Console laat zien. Dat is tien keer dezelfde soort taak per dag. In mijn boek SEO in het AI-Tijdperk laat ik stap voor stap zien hoe ik die artikelen kies en herschrijf.

5. Bescherm je beste uren

Plan je moeilijkste werk op het moment van de dag waarop je het scherpst bent, en zet vergaderingen en belletjes daaromheen. Zo voorkom je wat Microsoft in de eigen data zag: vergaderingen precies in de uren waarin veel mensen het meest gedaan krijgen.

6. Schrijf op waar je bent gebleven

Moet je toch onderbreken, noteer dan in één zin wat je volgende stap is. Dan hoef je bij terugkomst niet uit te zoeken waar je was.

7. Kies elke dag twee of drie prioriteiten

Zet bovenaan je takenlijst wat vandaag echt af moet en begin daarmee. Kijk aan het eind van de dag wat af is en wat naar morgen gaat. Schrap taken die weinig opleveren, of besteed ze uit.

Wanneer is multitasken wel prima?

Bij routinewerk en lichamelijke klusjes waar je niet bij hoeft na te denken. Muziek luisteren tijdens het stofzuigen of de was opvouwen tijdens een serie gaat prima.

Dat past bij het onderzoek van Rubinstein en collega’s, waarin de wisselkosten kleiner waren naarmate de regels van de taak eenvoudiger waren. Het wordt een probleem zodra een van de taken je volle aandacht vraagt, zoals een klantgesprek. Wie tijdens een gesprek zijn mail leest, mist wat er gezegd wordt. Goed luisteren hoort bij de communicatieve vaardigheden die je als ondernemer elke dag nodig hebt.

Veelgestelde vragen

Hoeveel tijd kost multitasken?

Daar bestaat geen vast getal voor. In het onderzoek van Rubinstein, Meyer en Evans kostte elke wissel extra tijd, en meer naarmate de taak ingewikkelder was. Hoeveel het jou kost, hangt af van hoe vaak je wisselt en hoe moeilijk je werk is.

Kun je multitasken trainen?

Onderzoek naar mediamultitaskers wijst eerder de andere kant op. Bij Ophir, Nass en Wagner waren juist de mensen die het meest multitasken trager met wisselen dan mensen die het weinig deden. Of gerichte training helpt, is daarmee niet onderzocht.

Hoe vaak per dag moet je je mail checken?

Een vaste regel is er niet, maar drie keer per dag is een goed begin. In het onderzoek van Kushlev en Dunn hadden mensen minder stress in de week dat ze hun mail drie keer per dag checkten dan in de week zonder limiet. Kies vaste momenten, bijvoorbeeld na je eerste focusblok, na de lunch en aan het eind van de middag.

Wat is het verschil tussen multitasken en taken bundelen?

Bij multitasken spring je heen en weer tussen taken die elk hun eigen regels hebben. Bij bundelen doe je vergelijkbare taken direct na elkaar, zoals al je facturen of al je belletjes. Je wisselt dan minder vaak van taak, en daar zit de tijdwinst.

Is appen tijdens een vergadering ook multitasken?

Ja, dan doe je twee dingen die allebei je aandacht vragen. Je volgt de vergadering half en je bericht ook half. Leg je telefoon weg als het gesprek over iets gaat waar jij iets mee moet.

Bronnen

1. Executive control of cognitive processes in task switching, Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance (Rubinstein, Meyer en Evans), 2001
2. Cognitive control in media multitaskers, PNAS (Ophir, Nass en Wagner), 2009
3. Memory failure predicted by attention lapsing and media multitasking, Nature (Madore e.a.), 2020
4. Checking your email less can help reduce stress, University of British Columbia, 2014
5. Breaking down the infinite workday, Microsoft WorkLab, 2025